Wejdź na szlak Twierdzy Kraków i poznaj niezwykłe dziedzictwo

Na wiele spośród nich trafimy z łatwością. Schowane w zieleni, lecz majestatyczne, niepodobne do budynków mieszkalnych czy biurowych, o surowym i groźnym wyglądzie przylegają do głównych ulic miasta. Czasem mijamy tylko ich pozostałości, przypatrując się ze zdziwieniem ruinom lub nierównościom terenu, na których rosną drzewa i krzewy, a tu i ówdzie sterczą ceglane lub betonowe fragmenty murów. Z kolei inne wielkie budowle, są skryte w zieleni miejskich parków lub lasów. Widać je na wzniesieniach otaczających miasto, przy głównych arteriach komunikacyjnych, a także na osiedlach. Wiele wydaje się też normalnymi budowlami. Pracują w nich ludzie, panują tam ruch i gwar, ulicami obok przechodzą turyści i mieszkańcy – i chyba jedynie dawne napisy na murach lub ślusarskich czy kamieniarskich detalach sugerują, że niegdyś ich przeznaczenie było zupełnie inne. Jak na remontowanej kamienicy przy ul. Stradomskiej 12–14, gdzie z końcem sierpnia 2021 roku odsłonięto stary napis po łacinie: Si vis pacem, para bellum, czyli: „Jeśli chcesz pokoju, szykuj się do wojny”. Przez długi czas była to po prostu jedna ze zrujnowanych kamienic, potem miejsce inwestycji, ale w czasach Twierdzy Kraków był to jeden z najważniejszych budynków wojskowych w mieście, gdzie mieściło się dowództwo okręgu korpusu, pod który podlegały cesarskie i królewskie jednostki w Galicji Zachodniej, na Śląsku Cieszyńskim i na Morawach. Stąd i stosowny napis.

Większość z tych tajemniczych budynków rozsianych po Krakowie zostało włączonych w układ komunikacyjny miasta. Zatem na zwiedzanie dawnej Twierdzy Kraków, której obiekty rozsiane są po całym mieście i jego obrzeżach, na obszarze ponad 60 tysięcy hektarów, można wyruszyć różnymi środkami transportu – komunikacją miejską, samochodem, rowerem czy na własnych nogach.