Sukces Twierdzy Kraków i Twierdzy Przemyśl!

Dwa krakowskie projekty docenione w prestiżowym Konkursie na Polską Nagrodę Krajobrazową 2026, organizowanym przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska! Triumfatorem tegorocznej edycji został Park Zakrzówek, ale krakowianie mają powód do podwójnej dumy — wyjątkowe wyróżnienie przyznano również pionierskiemu projektowi poświęconemu ochronie i rewaloryzacji dawnej sztuki obronnej Krakowa i Przemyśla.

Zgodnie z historyczną dewizą Viribus Unitis („Wspólnymi siłami”), Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie połączył siły ze Związkiem Powiatowo-Gminnym Twierdzy Przemyśl (Związkiem Gmin Fortecznych Twierdzy Przemyśl). Współtworzony projekt pod nazwą „Ochrona i rewaloryzacja historycznego krajobrazu warownego dawnych austro-węgierskich twierdz pierścieniowych Kraków i Przemyśl dla celów turystyki kulturowej” zyskał wysokie uznanie Komisji Konkursowej i zdobył oficjalne wyróżnienie. To państwowe docenienie pionierskiej pracy nad systemowym odzyskiwaniem – nieraz zagrożonego, zdewastowanego lub zaniechanego – krajobrazu dawnych fortyfikacji i pól bitewnych.

Owoc współpracy nauki, samorządów i pasjonatów

Otrzymana nagroda to zwieńczenie wieloletniego wysiłku i owoc bliskiej współpracy samorządów, licznych organizacji pozarządowych oraz środowisk naukowych — ze szczególną rolą naukowców z Politechniki Krakowskiej. Dzięki wdrożeniu osiągnięć badaczy i miłośników dawnej architektury obronnej, rewaloryzacji poddano krajobraz 6 wielkich zespołów fortecznych w Krakowie oraz 15 w Twierdzy Przemyśl (będącej Pomnikiem Historii RP).

Projekt udowadnia, że dawne tereny wojskowe można z powodzeniem przekształcić w:

• miejsca pamięci o szczególnym znaczeniu historycznym,
• obiekty o ważnym znaczeniu dla rezyliencji terytorialnej,
• „ekologiczny bank” zieleni fortecznej – chroniący bezcenne, otwarte krajobrazy w bezpośrednim sąsiedztwie dużych ośrodków miejskich.

Sukces ten stał się możliwy również dzięki umiejętnemu wykorzystaniu finansowania z wielu źródeł: funduszy Unii Europejskiej (RPO), Programu „Polski Ład”, środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa (SKOZK) oraz znacznemu zaangażowaniu środków własnych samorządów.

To niezwykle ważne wyróżnienie, potwierdzające, że trud włożony w przywracanie mieszkańcom i turystom unikatowego dziedzictwa fortecznego ma głęboki sens, przynosi realne owoce i jest zauważany na poziomie krajowym.

Krakowskie podium – gratulacje dla Parku Zakrzówek

Tegoroczna edycja konkursu przyniosła nam podwójny powód do dumy. Główną Nagrodę zdobył Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie za projekt „Park Zakrzówek”, uznany za wzorcowy przykład rewitalizacji krajobrazu poprzemysłowego. To właśnie Zakrzówek będzie reprezentował Polskę na etapie europejskim. Drugie równorzędne wyróżnienie w konkursie przypadło Miastu Gdańsk za projekt „Gdańskie Przestrzenie Lokalne”.

Uroczysta gala w październiku

Oficjalne wręczenie dyplomów i wyróżnień odbędzie się podczas dwudniowej konferencji naukowej „Wyzwania i narzędzia w ochronie krajobrazu”, zaplanowanej na 8–9 października 2026 r.

Materiały oraz szczegółowe informacje dotyczące wszystkich docenionych projektów można znaleźć na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.